Η Ακμή της Αρχαίας Ελληνικής Τέχνης

Με την είσοδο στην κατεξοχήν ιστορική περίοδο, που τοποθετείται γύρω στο 1100 Π.Χ. ξεκινά η πορεία της ελληνικής τέχνης προς τη μέγιστη ακμή της, προς την περίοδο εκείνη δηλαδή που χαρακτηρίστηκε παγκοσμίως ως κλασική, αποτελώντας διαχρονικά σημείο αναφοράς για κάθε καλλιτεχνική δημιουργική έκφραση. Στον ελληνικό κόσμο κυριαρχούσε η πόλη-κράτος, στην οποία κυρίαρχο ρόλο έπαιζε μια μορφωμένη και πλούσια αριστοκρατική κοινωνική τάξη. Παράλληλα, ο άνθρωπος ως ατομικότητα τίθεται στο κέντρο του πολιτισμού, ενώ η ανάπτυξη του φιλοσοφικού στοχασμού αναπόφευκτα αντανακλάται στα καλλιτεχνικά δημιουργήματα.

Αρχιτεκτονική:

Ως άμεση συνέπεια, η αρχιτεκτονική έρχεται να υπηρετήσει τον Έλληνα στις βασικές του ανάγκες όπως υπαγορεύονται από τις νέες εξελίξεις. Για το λόγο αυτό, η ελληνική πόλη πλέον αναπτύσσεται γύρω από τρεις πόλους. Την αγορά, το κέντρο της κοινωνικής, πολιτικής και οικονομικής ζωής. Τον ναό αφιερωμένο στην προστάτρια θεότητα της πόλης, γύρω από τον οποίο αναπτύσσονταν τα κυριότερα θρησκευτικά και λειτουργικά δρώμενα. Και τέλος, το θέατρο, τόπο διασκέδασης και ψυχαγωγίας. Από τους τρεις αυτούς πόλους, η αρχιτεκτονική αναπτύχθηκε περισσότερο σε συνάρτηση με το θρησκευτικό κέντρο, με αποτέλεσμα τη δημιουργία στον ευρύτερο ελλαδικό χώρο πληθώρας εξαιρετικών θρησκευτικών κτιρίων. Στα κτίρια αυτά βρήκαν πεδίο εφαρμογής οι τρεις ελληνικοί ρυθμοί, ο δωρικός, ο ιωνικός και αργότερα ο κορινθιακός.

Γλυπτική:

Σε συνάρτηση με την αρχιτεκτονική αναπτύχθηκε η τέχνη της γλυπτικής. Σημείο τομής στην πορεία της ελληνική γλυπτικής είναι ο 8ος αι. π.Χ., εποχή όπου οι Έλληνες κατασκευάζουν κολοσσιαία αγάλματα υπό την επιρροή ανατολικών λαών της Μεσοποταμία και της Αιγύπτου. Βασικά υλικά είναι το μάρμαρο, αλλά και ο ασβεστόλιθος και ο πωρόλιθος. Έτσι, οι Έλληνες κατασκευάζουν περίοπτα αγάλματα, που ναι μεν είναι μετωπικά και στιβαρά, όπως τα ανατολικά τους πρότυπα, ωστόσο ενσωματώνουν τον ελληνικό δυναμισμό και την τάση προς δημιουργική καινοτομία. Στην πορεία, τα αγάλματα, που πρέπει να αναφερθεί ότι ήταν πολύχρωμα και όχι λευκά, αποκτούν φυσικές διαστάσεις και ενσωματώνουν μια ελληνική πρωτοτυπία, το λεγόμενο αρχαϊκό μειδίαμα, το οποίο στοχεύει στο να προσδώσει στις μορφές τη χαρά της ζωής στην πλήρη της ενεργητική κατάφαση. Με την είσοδο στον 5ο αι. π.Χ., η κατάσταση στο πολιτικό σκηνικό της Ελλάδας αρχίζει να διαφοροποιείται με την καθιέρωση του δημοκρατικού πολιτεύματος, γεγονός που μεταξύ άλλων ωθεί τους καλλιτέχνες στην απομάκρυνση από τον τύπο του αριστοκρατικού κούρου και στην καθιέρωση ενός στιλ περισσότερο νατουραλιστικού. Σταδιακά μάλιστα, οι καλλιτέχνες γίνονται περισσότερο τολμηροί, αφού αναζητούν τρόπους και τεχνικές λύσεις ώστε να απεικονίσουν το ανθρώπινο σώμα σε όσο το δυνατόν μεγαλύτερη κίνηση και με οργανική σύνθεση των επιμέρους τμημάτων του. Τα γλυπτά λοιπόν αποκτούν συνεχώς και μεγαλύτερη κίνηση, τόσο υπάρχουσα όσο και υποβόσκουσα, δηλαδή αποτύπωση της στιγμής εκείνης πριν από την έναρξη της κίνησης, που είναι γεμάτη ζωή και ενέργεια. Προς το τέλος του 5ου αι. π.Χ., τα στοιχεία αυτά βρίσκονται σε πλήρη ανάπτυξη, οι καλλιτέχνες έχουν εξοικειωθεί με την αναζήτηση της ευρυθμίας και της φυσικότητας, ενώ οι μορφές γίνονται γαλήνιες και κλασικές. Ριζικές πολιτικές εξελίξεις προς το τέλος του 4ου αι. π.Χ. δημιουργούν νέο έδαφος για εξέλιξη στην ελληνική γλυπτική. Ας μην ξεχνούμε ότι ο Αλέξανδρος έχει κατακτήσει την Περσία και παρά τη βραχεία ζωή της δικής του αυτοκρατορίας, έχει δημιουργήσει τις βάσεις ενός κοσμοπολιτισμού, μιας αντίληψης της ζωής για ένα άνθρωπο που ζει στον κόσμο, επηρεάζει και επηρεάζεται, αλλάζει, μεταβάλλεται. Η γλυπτική λοιπόν ξεπερνά τα όρια και τον εαυτό της και αρχίζει να γίνεται εξαιρετικά νατουραλιστική. Η ανάγκη για φυσική τελειότητα υποχωρεί και εμφανίζεται η τάση για ρεαλιστικά πορτρέτα ανθρώπων, που χαίρονται, που υποφέρουν, που πονούν, που βιώνουν ως άνθρωποι τη ζωή τους.

Ζωγραφική – Αγγειογραφία:

Το αρχαίο ελληνικό θαύμα δεν περιορίστηκε μόνο στις παραπάνω τέχνες, αλλά συνδέθηκε και με την κατεξοχήν ελληνική τέχνη, τη ζωγραφική. Δυστυχώς, η χρονική απόσταση οδήγησε στη φθορά και την καταστροφή το συντριπτικό κομμάτι της εντοίχιας ζωγραφικής με εξαίρεση την ταφική ζωγραφική των λεγόμενων Μακεδονικών Τάφων. Το κενό όμως αναπληρώνεται από την πολύ πλούσια αγγειογραφία που έχει διασωθεί, δείγμα ενός πολιτισμού που συνεχώς μπορεί να μας εκπλήσσει με τα κατορθώματά του. Η σημασία μάλιστα της αγγειογραφίας έγκειται στο ότι μέσω αυτής τα αγγεία δεν φαίνεται να είχαν μόνο πρακτικό ρόλο, αλλά και ψυχαγωγικό, αφηγηματικό και πληροφοριακό. Ήταν δηλαδή ένα είδος εικονογραφημένου βιβλίου, που μπορεί να έφερε διακόσμηση στο σύνολό του, στα σώμα, στους ώμους, στο λαιμό, στη βάση. Όσον αφορά στην τεχνική της αγγειογραφίας, είναι φανερό ότι οι αγγειογράφοι ακολουθούν κατά περιόδους συγκεκριμένους κανόνες αναφορικά με την απεικόνιση των μορφών σε πεδία όπως οι αναλογίες, τα σωματικά χαρακτηριστικά, οι  χειρονομίες και οι εκφράσεις του προσώπου. Έτσι, δημιουργήθηκαν οι βασικοί ρυθμοί της ελληνικής αγγειογραφίας, που είναι ο γεωμετρικός ρυθμός, ο μελανόμορφος ρυθμός, και ο ερυθρόμορφος ρυθμός. Τέλος, ιδιαίτερη ομάδα αποτελούν τα λευκά αγγεία, η διακόσμηση των οποίων γίνεται με πολύχρωμες συνθέσεις πάνω σε λευκό ή κιτρινωπό επίχρισμα.

Δωρικός Ρυθμός

Δωρικός Ρυθμός

Ιωνικός Ρυθμός

Ιωνικός Ρυθμός

Κορινθιακός Ρυθμός

Κορινθιακός Ρυθμός

The Lady of Auxerre

The Lady of Auxerre

Κροίσος ή Κούρος

Κροίσος ή Κούρος

Πεπλοφόρος ή Κόρη

Πεπλοφόρος ή Κόρη

Ο Δισκοβόλος του Μύρωνα

Ο Δισκοβόλος του Μύρωνα

Το Παιδί του Κριτίου

Το Παιδί του Κριτίου

Ο Ερμής του Πραξιτέλη

Ο Ερμής του Πραξιτέλη

Το Σύμπλεγμα του Λακοόντος

Το Σύμπλεγμα του Λακοόντος

Μακεδονικός Τάφος

Μακεδονικός Τάφος

Αγγείο

Αγγείο

Μελανόμορφος Ρυθμός

Μελανόμορφος Ρυθμός

Ερυθρόμορφος Ρυθμός

Ερυθρόμορφος Ρυθμός

Γεωμετρικός Ρυθμός

Γεωμετρικός Ρυθμός

Λευκά Αγγεία

Λευκά Αγγεία

Τα Social Media, εις του Αιώνες των Αιώνων

 

Τα εν οίκω μη εν δήμω έλεγαν οι Αρχαίοι ημών και άραγε το τηρήσαμε ποτέ αυτό ως λαός; Άλλωστε για να το πουν αυτό, όπως τόσα άλλα σοφά αποφθέγματα, συμπεραίνουμε ότι το έπρατταν κατά κόρον, από τότε. Άρα δεν είναι τωρινή συνήθεια η έκθεση προσωπικών στιγμών, σκέψεων και πράξεων στα κοινωνικά μέσα δικτύωσης. Ας δούμε όμως, πως εξελίχθηκε και αν σταμάτησε ποτέ, στο πέρασμα των αιώνων.

Προσπαθήστε λίγο να θυμηθείτε σκηνές από Ελληνικές ταινίες των δεκαετιών ’50 και ’60, όπου τα τηλέφωνα υπήρχαν σε μπακάλικα, ψιλικατζίδικα και περίπτερα, τι γινόταν. Οι παρευρισκόμενοι στον χώρο, άκουγαν να μιλάς και να εξιστορείς γεγονότα, από το τι έφαγες, μέχρι τα ερωτικά σου και όλα αυτά βέβαια τα μετέδιδαν σε άλλους με ταχύτητες 4G, πιο γρήγορα και από τα tweets στο twitter και τις κοινοποιήσεις στο facebook.

Αργότερα, εμφανίστηκε η εξ αποστάσεως επικοινωνία, η αλληλογραφία δηλαδή. Παρέμενε η ανάγκη για δικτύωση και επικοινωνία με άλλους ανθρώπους, με άλλους λαούς. Πόσα περιοδικά της εποχής εκείνης και για πολλά χρόνια ακόμα, είχαν ‘’αγγελίες’’ από ανθρώπους που ήθελαν αυτού του είδους την επαφή και άλλοι πόσοι ανταποκρινόταν; Πόσες φιλίες και έρωτες προέκυψαν με αυτόν τον τρόπο;

Να σας πω την αλήθεια, νοσταλγώ λίγο εκείνες τις εποχές που περίμενες τον ταχυδρόμο να σου φέρει ένα γράμμα, να το διαβάσεις και να απαντήσεις. Είχε άλλη χροιά εκείνη η διαδικασία.

Γιατί μετά, ήρθαν οι μέλισσες..

Αναπτύχθηκε η τεχνολογία και κάποιοι πρωτοπόροι της, υιοθετώντας αυτήν την ανάγκη του ανθρώπου, μετέτρεψαν την επικοινωνία σε πιο άμεση. Έτσι, εμφανίστηκαν τα chat rooms και το msn, κατόπιν το facebook, το twitter, το instagram και ένα σωρό άλλα, μικρότερης ισχύος και άλλαξε η ζωή μας σε επίπεδο δικτύωσης και επικοινωνίας. Η έκθεση προσωπικών στιγμών αυξήθηκε ραγδαία, τα check in πάνε σύννεφο, ακόμα και το πότε κάποιος πάει τουαλέτα, το καταλαβαίνουμε από τις selfies. Τι κακός χαμός γενικά και με αυτές τις selfies.

Όμως όχι, δε θα ασχοληθώ με το ψυχολογικό υπόβαθρο της decadence προβολής και της δυσφήμησης της προσωπικής ζωής ‘’ερωτευμένων ζευγαριών’’ ή μεμονωμένων ανθρώπων, αλλά θα παραμείνω στην καλή πλευρά χρήσης των social media. Στην πλευρά της ουσιαστικής επαφής, γιατί ναι, υπάρχει. Όπως στην πραγματική ζωή, έτσι και στην ουτοπική ηλεκτρονική ζωή, κυριαρχεί πάντα το θέμα, τι αναζητάς και δεν μας αποξένωσε η ύπαρξη των social media, αλλά η αλόγιστη και άσκοπη χρήση αυτών. (Θα ξεχάσω την άλλη, πέρυσι στην δεξίωση ενός γάμου, που ενώ εμείς δημιουργούσαμε τον κακό χαμό με στιγμές χαράς και γλεντιού, εκείνη ήταν στο facebook; Και πόσα άλλα παραδείγματα).

Αντίθετα, τα μέσα αυτά, έχουν βοηθήσει πολύ κόσμο να μη νιώθει μοναξιά, να κοινωνικοποιηθεί, να μιλήσει, να βρει ανθρώπους με ίδια ενδιαφέροντα και γενικώς να τα χρησιμοποιεί για καθαρή επικοινωνία.

Πάντως, με τον έναν ή με τον άλλον τρόπο, ένα είναι σίγουρο. Η κοινωνική δικτύωση υφίσταται από αρχαιοτάτων χρόνων και δε θα σταματήσει ποτέ.

Αναστασία Τσομπανοπούλου

Προϊστορία: Μουσική – Χορός – Θέατρο

Πριν αφήσουμε την Προϊστορία και περάσουμε στην Ιστορία και αφού γνωρίσαμε την Αρχιτεκτονική, την Γλυπτική και την Ζωγραφική της εποχής εκείνης, θα κάνουμε και μία αναφορά για άλλες τρεις Τέχνες, με όσα στοιχεία διαθέτουμε. Οι Τέχνες αυτές, είναι η Μουσική, ο Χορός και το Θέατρο.

Μουσική:

Εικασίες για τη μουσική αυτής της εποχής βασίζονται σε ευρήματα που προέρχονται από διάφορους παλαιολιθικούς αρχαιολογικούς χώρους, όπως οστά με επιμήκεις τρύπες. Μουσικά όργανα, όπως αυλοί με επτά τρύπες και έγχορδα όργανα έχουν βρεθεί σε αρχαιολογικούς χώρους του πολιτισμού της κοιλάδας του Ινδού. Η Ινδία έχει μία από τις παλαιότερες μουσικές παραδόσεις του κόσμου – αναφορές στην ινδική κλασσική μουσική μπορούν να βρεθούν σε αρχαίες ιερές γραφές της Ινδουιστικής παράδοσης. Οι αρχαιότερες συλλογές προϊστορικών μουσικών οργάνων έχουν βρεθεί στην Κίνα και χρονολογούνται μεταξύ των 7000 και 6600 Π.Χ.

Χορός:

Αρχαιολογικά στοιχεία για την Τέχνη του χορού, περιλαμβάνονται σε 9.000 χρόνων τοιχογραφίες στην Ινδία στις Βραχοσκεπές της Bhimbetka , και σε αιγυπτιακές τοιχογραφίες τάφων που απεικονίζουν φιγούρες, το 3300 Π.Χ.
Πριν ακόμα από την εφεύρεση της γραπτής γλώσσας, ο χορός ήταν η πιο σημαντική μέθοδος που περνούσε ιστορίες από γενιά σε γενιά. Η χρήση του χορού λάμβανε χώρο σε εκστατικές καταστάσεις και σε θεραπευτικές τελετουργίες, όπως και σήμερα σε πολλούς πολιτισμούς.
Στην κινέζικη κεραμική από τη δεκαετία του Νεολιθικής περιόδου ομάδες ανθρώπων απεικονίζονται να χορεύουν σε μια γραμμή κρατώντας τα χέρια. Η πρώτη κινεζική λέξη για το «χορό» βρίσκεται γραμμένο στα οστά ζώων που χρησιμοποιούνταν στα μαντεία. Ο πρωτόγονος χορός στην αρχαία Κίνα συνδέθηκε με τη μαγεία και σαμανικές τελετές.

Τοιχογραφία Χορού, Αίγυπτος

Τοιχογραφία Χορού, Αίγυπτος

Βραχοσκεπές της Bhimbetka, Ινδία

Βραχοσκεπές της Bhimbetka, Ινδία

Κινέζικος Χορός σε Κεραμικό

Κινέζικος Χορός σε Κεραμικό

Ο Χορός στον Προϊστορικό Ελλαδικό Χώρο

Θέατρο:

Η Δωδώνη ως αρχαιολογική θέση σύμφωνα με τις αρχαιολογικές μαρτυρίες φέρεται να είναι ενεργή ήδη από την εποχή του Χαλκού, επικεντρωμένη στη λατρεία της Γαίας ή άλλης θηλυκής γονιμικής θεότητας. Η λατρεία του Δία εισήχθη στη Δωδώνη αργότερα από τους Σελλούς, για να εξελιχθεί σε σύντομο χρονικό διάστημα σε κυρίαρχη λατρεία.

Δεν έχουμε όμως αναφορές για το τι και αν διαδραματιζόταν κάτι στον χώρο αυτόν.

Θέατρο Δωδώνης

Θέατρο Δωδώνης

Γαία

Γαία

Ένα Κομμάτι Ουρανού

 

Κάθε ξημέρωμα, ένα κομμάτι ουρανού καλωσορίζει την ανάγκη μου να νιώθω τα απαλά χρώματα της ομορφιάς του, να γεμίζουν την ψυχή μου. Άλλες φορές αυτά τα χρώματα, είναι πιο μουντά, αλλά δεν είναι ποτέ μονότονα. Ακόμα και όταν βρέχει ή μόνο σύννεφα τον καλύπτουν, οι αποχρώσεις του πάλι τμήμα της ψυχής μου είναι. Τότε τον κοιτάζω πιο συχνά, γιατί κάθε στιγμή, μου δείχνει και άλλο έργο τέχνης.

Όταν όμως ο ήλιος όλη μέρα τον φωτίζει, εκείνος στέκει καταγάλανος και δέχεται στην αγκαλιά του, τα πουλιά. Παίζει μαζί τους κι εγώ χαμογελώ, όταν τους βλέπω σ’ αυτό το κομμάτι που έχω για ουρανό.

Εκείνο όμως το ηλιοβασίλεμα, που γεννιέται ακριβώς στο δικό μου κομμάτι ουρανού, υποδέχεται τις αισθήσεις μου και τα έντονα χρώματά του φυγαδεύουν τα όνειρα μου, τόσο, που χάνομαι σε τόπους μαγικούς, σε τόπους μυστηρίου, με συνοδεία μοναδική του αγιοκλήματος το άρωμα.

Και μετά, πέφτει η νύχτα και το κομμάτι αυτού του ουρανού σκοτεινιάζει μέχρι να ανάψει τα φώτα του. Περιμένω όμως τις ξεχωριστές φορές που θα φανεί το ραντεβού μου, όλο και πιο σαγηνευτικό, κάθε βραδιά να μου χαρίζεται. Το φεγγάρι, που άλλοτε καταφθάνει πλημμυρισμένο από κάποιο χρωματισμό και άλλοτε πάλι χορεύοντας με τα σύννεφα, όταν έχει λίγο αεράκι, με το θέαμα αυτό να με ταξιδεύει όπου ποθεί η καρδιά μου.

Αλλά αυτό, είναι ένα κομμάτι ουρανού κι εγώ τον ουρανό μου τον θέλω απέραντο. Δε συμβιβάζομαι στο λίγο, δε συμβιβάζομαι στο τίποτα.

Αναστασία Τσομπανοπούλου

Henry and Hope

 

Ο Henry Preston, ένας άντρας 38 ετών, καστανός, με αρρενωπά χαρακτηριστικά στο πρόσωπό του και ένα καλοδιατηρημένο σώμα, έχοντας ζήσει τη ζωή του στο παρελθόν όπως όριζε ο ίδιος, αλλά με πολλά καταπιεσμένα συναισθήματα και θέλω στο παρόν του, λόγω ανατροπών και επιλογών, τον βρίσκουμε να περιφέρεται μόνος του ή με φίλους σε διάφορα club και bar, χωρίς να αναζητά κάτι, δίχως πραγματική ουσία.

Η Hope MacElf, μια όμορφη γυναίκα 29 ετών, αδύνατη, με μακριά φυσικά κόκκινα μαλλιά και αρκετές γοητευτικές φακίδες στο πρόσωπό της, κατασταλαγμένη και συνειδητοποιημένη, έχοντας όμως την ανεμελιά και την τρέλα της ηλικίας και ζώντας κάποιες εφήμερες ερωτικές καταστάσεις, την βρίσκουμε να περιφέρεται με φίλες της σε διάφορα club και bar, περιμένοντας κάτι να την συναρπάσει.

Οι δυο τους, συναντήθηκαν πριν καν βρεθούν ο ένας απέναντι στον άλλον. Σύχναζαν στο ίδιο μαγαζί, αλλά είτε καθόταν σε διαφορετικά σημεία, είτε πήγαιναν διαφορετικές ώρες. Ερωτεύτηκαν με την πρώτη ματιά, χωρίς να έχουν μεταξύ τους κοιταχτεί. Η Hope τον είχε δει σε μία φωτογραφία στο Facebook, από ένα party στο στέκι τους και κάτι σκίρτησε μέσα της. Ο Henry την είδε στο επόμενο party, να μπαίνει στο μαγαζί και να περνάει από μπροστά του, χωρίς όμως να προλάβει εκείνη να τον κοιτάξει, γιατί με το που μπήκε έτρεξαν κοινοί τους φίλοι να την βρέξουν, διότι έπαιζαν μπουγέλο. Εκείνος ενώ στεκόταν ακίνητος ακούγοντας την καρδιά του να χτυπάει δυνατά, ενστικτωδώς έκανε μία κίνηση και πήρε την τσάντα της, για να σώσει τουλάχιστον τα προσωπικά της είδη.

Όταν εκείνη μετά από λίγο έμαθε ποιος είχε την τσάντα της, επέστρεψε στο σημείο που ήταν ο Henry, για να την πάρει. Και να που οι ματιές τους συναντήθηκαν για πρώτη φορά. Δε μίλησαν παρά μόνο χάθηκαν για δευτερόλεπτα ο ένας μέσα στα μάτια του άλλου. Αφού τον ευχαρίστησε γι’ αυτό που έκανε, πήγε στη παρέα της και για όσες ώρες ήταν εκεί, του είχε γυρισμένη πλάτη και κρυφά μόνο γύριζε το βλέμμα της και τον κοίταζε. Εκείνος με την σειρά του, σε κάθε ευκαιρία, έκανε αισθητή την παρουσία του.

Το επόμενο διάστημα, έγιναν φίλοι στο Facebook, συναντιόντουσαν χωρίς ραντεβού στο στέκι τους, μίλαγαν αδιάφορα, αλλά κανένας τους δεν έλεγε ή έκανε κάτι παραπάνω. Τους άρεσε αυτό το παιχνίδι, χωρίς να ξέρει ο ένας για τον άλλον, ότι αναζητούσαν την συνάντηση που θα τους ξεσήκωνε γι’ αυτό το κάτι παραπάνω, χωρίς να γνωρίζουν ότι και οι δυο πίστευαν στο αναπάντεχο.

Ώσπου ένα απόγευμα που μπήκαν ταυτόχρονα στο στέκι τους. Εκείνη με την παρέα της και εκείνος με μία φίλη του, που θα έφευγε ταξίδι και κράταγε την βαλίτσα της. Με το που την είδε όμως και από την αμηχανία του, να μη νομίζει η Hope ότι είναι δική του η βαλίτσα και ότι είχαν ερωτική σχέση με την κοπέλα, την πέταξε στη φίλη του φωνάζοντας να την πάρει και να έχει καλό ταξίδι.

Αυτό ήταν..

Αναστασία Τσομπανοπούλου

Ρωμαϊκή Τέχνη – Μετά Ετρούσκων Εποχή

Με τις καταβολές των Ετρούσκων και υπό την καθοριστική επίδραση των Ελλήνων, με τους οποίους ήρθαν σε στενή επαφή μετά την κατάκτησή τους (146 Π.Χ.), οι Ρωμαίοι αναδείχθηκαν όχι μόνο ως το κυρίαρχο πολιτικό και στρατιωτικό μόρφωμα της εποχής τους, αλλά και ως πρωτοπόρα δύναμη στο πεδίο των γραμμάτων και των τεχνών.

Βασικός τομέας στον οποίο αμέσως επιδόθηκαν ήταν η αρχιτεκτονική με την κατασκευή έργων κοινής ωφελείας και ιδιαίτερα δρόμων και υδραγωγείων, αλλά και με τη δημιουργία μνημειακών συνόλων όπως αγορές, αμφιθέατρα και ναούς. Στόχος της αρχιτεκτονικής τους δεν ήταν αποκλειστικά η ικανοποίηση πρακτικών αναγκών, αλλά και η προβολή σε όλους της δύναμης, της αποτελεσματικότητας, της ικανότητας και της κυριαρχίας του ρωμαϊκού κράτους, που εξασφάλιζε την ευτυχία και ευημερία των πολιτών.

Οι Ρωμαίοι αρχιτέκτονες ανέπτυξαν τεχνικές και τρόπους ώστε να μπορούν να συνδυάζουν σε ένα έργο διάφορα στοιχεία όπως τόξα, θόλους, πεσσούς και κίονες σε αναλογίες που κανείς δεν μπορούσε να φανταστεί μέχρι τότε. Δείγμα αυτής της πρωτοπορίας είναι το επιβλητικό Κολοσσαίο της Ρώμης. Στην κάτοψή του, το επιβλητικό αυτό κτίριο των 50000 θεατών έχει σχήμα οβάλ με μέγιστη διάμετρο 190 περίπου μέτρα, ενώ το ύψος του φτάνει περίπου τα 50 μέτρα. Στους εξωτερικούς τοίχους ανοίγονται 80 τόξα σε τρεις ορόφους, καθένας από τους οποίους φέρει κίονες διαφορετικού ρυθμού (ιωνικού, κορινθιακού και τοσκανικού-παραλλαγή του δωρικού). Στον τελευταίο, τέταρτο όροφο, ανοίγονται μόνο παράθυρα.

Το αριστούργημα όμως της ρωμαϊκής αρχιτεκτονικής αυθεντικότητας και έμπνευσης ήταν το Πάνθεον της Ρώμης. Το οικοδόμημα αποτελείται από ένα κυλινδρικό κέλυφος, επί του οποίου οι Ρωμαίοι αρχιτέκτονες μπόρεσαν να στηρίξουν έναν τεράστιο θόλο διαμέτρου 43 μέτρων, επιδεικνύοντας το ανώτατο επίπεδο των τεχνικών τους κατακτήσεων.

Οι Ρωμαίοι καλλιτέχνες αναδείχθηκαν πρωτοπόροι και στην τέχνη της ζωγραφικής. Τα πλέον όμορφα και καλύτερα διατηρημένα δείγματα ρωμαϊκής ζωγραφικής προέρχονται από το Ερκουλάνουμ, την Πομπηία και την Όστια. Περίτεχνες ψηφιδωτές συνθέσεις, τόσο επιδαπέδιες όσο και εντοίχιες, αλλά και πολύχρωμες και επιτηδευμένες τοιχογραφίες διακοσμούν σπίτια, ανάκτορα και δημόσια κτίρια και μαρτυρούν την αισθητική του ρωμαϊκού λαού. Τα μοτίβα προέρχονται απευθείας από την ελληνιστική περίοδο, μαρτυρούν αφηγηματική και παιχνιδιάρικη διάθεση ενός κοινού που αγαπά το ωραίο, το ιδεατό, το υπερκόσμιο.

Υπό την επίδραση της ελληνικής τέχνης, οι Ρωμαίοι επιδόθηκαν και στη γλυπτική, παράγοντας μάλιστα σε μεγάλη έκταση αντίγραφα παλαιότερων ελληνικών έργων. Οι Ρωμαίοι αξιοποίησαν και την τέχνη του ανάγλυφου προκειμένου να παρουσιάσουν στο ευρύ κοινό τους σημαντικά ιστορικά και μυθολογικά γεγονότα, αλλά και σκηνές από το βίο σημαντικών προσωπικοτήτων. Η λειτουργία αυτή της γλυπτικής ήταν ιδιαίτερα σημαντική, καθώς εξυπηρετούσε την ανάγκη ανύψωσης των σημαντικότερων κρατικών προσωπικοτήτων (αυτοκρατόρων, υπάτων, στρατηγών κτλ) στο επίπεδο του υπερφυσικού και του ιδεατού, δίνοντας σε αυτούς θεία νομιμοποίηση και εξαναγκάζοντας τους πολίτες και υφισταμένους να υπακούουν αδιαμαρτύρητα στα κελεύσματά τους.

Η Ρωμαϊκή Αγορά

Η Ρωμαϊκή Αγορά

Το Κολοσσαίο της Ρώμης

Το Κολοσσαίο της Ρώμης

Το Πάνθεον της Ρώμης

Το Πάνθεον της Ρώμης

Επιδαπέδιο Ψηφιδωτό

Επιδαπέδιο Ψηφιδωτό

Εντοίχιο Ψηφιδωτό - Η Μάχη στην Ισσό

Εντοίχιο Ψηφιδωτό – Η Μάχη στην Ισσό

Τοιχογραφία - Έπαυλη των Μυστηρίων

Τοιχογραφία – Έπαυλη των Μυστηρίων

Ο Απόλλων του Belvedere

Ο Απόλλων του Belvedere

Ο Κίονας του Τραϊανού_

Ο Κίονας του Τραϊανού_

Ο Κίονας του Τραϊανού

Ο Κίονας του Τραϊανού

Η Αψίδα του Γαλερίου - Θεσσαλονίκη (Καμάρα)

Η Αψίδα του Γαλερίου – Θεσσαλονίκη (Καμάρα)

Ρωμαϊκή Τέχνη – Ετρούσκοι

Η μελέτη της τέχνης των Ρωμαίων δεν μπορεί να περιοριστεί αποκλειστικά στην χρονική περίοδο της ακμής της αυτοκρατορίας τους (4ος αι. Π.Χ. – 5ος αι. Μ.Χ), αλλά πρέπει να ανατρέξει στις δημιουργικές καταβολές του πολιτισμού τους. Στον εξαιρετικό Ετρουσκικό πολιτισμό, που αποτέλεσε το υπόβαθρο.

Οι Ετρούσκοι ήταν ιδιαίτερα επιδέξιοι στην κατασκευή αρχιτεκτονημάτων δημόσιας χρήσης και κοινής ωφέλειας, κατασκευάζοντας εντυπωσιακά τείχη με πύλες, πολύπλοκα δίκτυα ύδρευσης και αποχέτευσης, αλλά και εκτεταμένες νεκροπόλεις με περίτεχνους θολωτούς τάφους, ενίοτε και τοιχογραφικές διακοσμήσεις με θέματα από τη ζωή του νεκρού.

Επιπλέον, πλούσια είναι και η καλλιτεχνική παραγωγή τους σε αντικείμενα από τερακότα, υλικού πλούσιου στην περιοχή τους. Από τερακότα έφτιαχναν κυρίως αγάλματα, που τα διακοσμούσαν με χρώματα, ενώ έχει βρεθεί και μια πληθώρα από τεφροδόχους, το καπάκι των οποίων ήταν διαμορφωμένο ως νεκρικό πορτρέτο.

Ακόμα, από τερακότα έφτιαχναν σαρκοφάγους, το πάνω μέρος των οποίων ήταν διαμορφωμένο ώστε να απεικονίζει ολόγλυφες μορφές παντρεμένων ζευγαριών σε μια κατάσταση μακαριότητας μετά το θάνατο. Τέλος, περιορισμένες αλλά αξιόλογες είναι και οι προσπάθειές τους στη μεταλλοτεχνία.

Τοιχογραφία Τάφου

Τοιχογραφία Τάφου

Τεφροδόχος

Τεφροδόχος

Πύλη της Αψίδας - Porta dell’Arco

Πύλη της Αψίδας – Porta dell’Arco

Θολωτοί Τάφοι

Θολωτοί Τάφοι

Σαρκοφάγος

Σαρκοφάγος

Chimera of Arezzo

Chimera of Arezzo

Και να Πάλι η Νύχτα (Ποίημα)

 

Και να πάλι η νύχτα στέκει εμπρός μου και θλιμμένα με κοιτά
Κάτι μου επιβάλλει, κάτι μου ζητάει, κάτι με ρωτά

Κι εγώ κάθε βράδυ τα ίδια να της απαντώ:

Δεν ήρθε και μη προσδοκάς, δε θα ’ρθει.
Μαζί δε θα μας δεις ξανά.

Σταμάτα στην ημέρα να ελπίζεις,
πάψε να μου μιλάς και να με βασανίζεις.

Δέξου ότι δε θα μας αγκαλιάσεις ξανά
και ησύχασε με.

Χάρισε μου την γαλήνη της ψυχής σου,
πρόσφερε μου την γοητεία της ομορφιάς σου
και ελευθέρωσε με.

Αναστασία Τσομπανοπούλου

Η Εποχιακή Δίαιτα και οι Επισκέπτες των Γυμναστηρίων

Μπαίνει η Άνοιξη και καθώς οδεύει προς το καλοκαίρι, όλη η βιομηχανία αδυνατίσματος ξεκινάει μαραθώνιο πειθούς και υπόσχεσης ότι σε τρεις μήνες, όλες οι γυναίκες θα είναι τουλάχιστον σαν τα αγγελάκια της Victoria Secret.

Πάμε πόλεμο; Τηλεόραση, ραδιόφωνο, εφημερίδες, περιοδικά, διαδίκτυο, επιστρατεύονται, λίπος και κυτταρίτιδα κατατροπώνονται. Νικητές οι διαιτολόγοι, τα ινστιτούτα αδυνατίσματος, οι εταιρίες σκευασμάτων και τα γυμναστήρια.

Εεε ρε κούνια που μας κούναγε! Ποιο λίπος και κυτταρίτιδα κατατροπώνονται σε τρείς μήνες μέσα, όταν και τα δύο απαιτούν συνεχόμενη και ακατάπαυστη προσπάθεια, μίας αλυσίδας διατροφικών συνηθειών και γυμναστικής όλο το χρόνο;

Και να οι ‘’πειραγμένες’’ διαφημίσεις και φωτογραφίες με μοντέλα, ηθοποιούς, τραγουδίστριες και λοιπό star system, με σμιλεμένα σώματα από εξαιρετικό γλύπτη (photoshop) και να τα άρθρα με φωτογραφίες, πριν και μετά, διάφορων απλών καθημερινών κορασίδων της διπλανής πόρτας, που έχουν χάσει από είκοσι μέχρι σαράντα κιλά η κάθε μία και να όλες στα γυμναστήρια από το πρωί.

Που πας μαντάμ; Δεν έχεις παρατηρήσει ότι αυτά τα πανέξυπνα άρθρα δε γράφουν, σχεδόν ποτέ, σε πόσο χρόνο τα έχασαν; και το κυριότερο, ότι η ηλικία τους είναι είκοσι με τριάντα ετών, όπου τα κιλά χάνονται πιο εύκολα και το δέρμα τους είναι πιο ελαστικό από το δικό σου;

Και δε φτάνει αυτό, έχεις και τόσες απαιτήσεις από τους γυμναστές, που θέλεις σε τρεις μήνες να γίνεις σα την Linda Hamilton στον Εξολοθρευτή Νο 2 και τους κατηγορείς και όλο το καλοκαίρι μετά, γιατί δε το κατάφεραν.

Αλλά δε φταις εσύ, φταίει όλο το σανό που σε ταΐζουν, φταίει ότι δεν έχεις την ίδια αφύπνιση όλο το χρόνο, γι’ αυτό εδώ και πολλά χρόνια καταφέρνουν να σε κοροϊδεύουν και να κερδίζουν τον πόλεμο.

Σαβούριαζε και πίνε όλο το χειμώνα ότι βρεις μπροστά σου και μη κουνιέσαι από τον καναπέ σου και εντάξει, έλα στο γυμναστήριο τον Μάρτιο, τον Απρίλιο και τον Μάιο και όλο και κάποιος Άγιος θα κάνει το θαύμα του. Τόσους έχουμε..

Αναστασία Τσομπανοπούλου

Henry

Henry : «Και ποιος σου είπε ότι είμαι καλύτερα χωρίς εσένα; Ποιος σου είπε ότι η ουτοπία που δημιούργησες είναι πραγματική; Από πότε αποζητάς την ηρεμία στης καρδιάς σου την τρικυμία που φέρω μόνο εγώ; Αν ήταν η επιθυμία σου, γιατί ταράζεσαι κάθε φορά που με σκέφτεσαι; Αφού είσαι ήρεμη, είσαι καλά χωρίς εμένα! Ποιος έπεισε κάθε κύτταρο της σκέψης σου ότι εμείς οι δύο δεν ήμασταν η Αλήθεια; Εσύ; Η λογική σου; Η ασυγκράτητη ορμή για Αγάπη και Μίσος μαζί, επειδή μας δίνει ζωή; Αυτά που είναι ένα και το αυτό, πως γίνεται ενώ τα αντιπροσωπεύουμε να ζούμε χωρίς το..εμείς;»