Οι Α-συνώνυμες Λέξεις

20101028wordle2

Έχω δύο φίλες, την Δέσποινα και την Χριστιάνα, όπου η πρώτη είναι λεξοπλάστης και κάποια στιγμή θα γράψουμε ένα δικό μας λεξικό και η δεύτερη, είναι παλαβή σαν εμένα. Μπορούμε για ώρες να αναλύουμε ένα γεγονός ή μία φράση ή μία λέξη, που θα μας “κάτσει” κάπως. Ο Ερμής θα φταίει μάλλον που είναι ο πλανήτης μας. (θυμάστε από άλλο άρθρο, πρωί-πρωί τι ερώτηση είχα κάνει για το υποσυνείδητο-ασυνείδητο-συνειδητό)

Έτσι λοιπόν, προχθές το βράδυ ψάχναμε μία συνώνυμη λέξη, που δε θυμάμαι πλέον, επειδή καταλήξαμε να συζητάμε για την λέξη “λέξη” και πόσες συνώνυμες λέξεις υπάρχουν γι’ αυτήν την λέξη, ανάλογα πως θέλεις να την χρησιμοποιήσεις. Για να μη σας τα πολυλογώ (είχε πολλή ανάλυση), στο τέλος καταλήξαμε να ξεχάσουμε τι σημαίνει και η λέξη “λέξη”, από τις τόσες φορές που την αναφέραμε. Οπότε αναμενόμενο ήταν να αρχίσουμε να λέμε λέξεις και να μετράμε στις πόσες φορές ξεχνάς τι εννοούν. Βέβαια σκεφτήκαμε να πούμε σαράντα φορές την λέξη “τρελός”, αλλά το αποφύγαμε. Δεν είναι καιρός για τέτοια πειράματα..δε θέλουμε και πολύ να οδηγηθούμε προς τα εκεί.

Κατόπιν και αφού αποφασίσαμε να μην κάψουμε ότι κύτταρο απέμεινε στο μυαλό μας, εξετάσαμε το γεγονός των α-συνώνυμων λέξεων, κατά πόσον η μοναδικότητά τους είναι σημαντική και αν θα έπρεπε κάποια στιγμή να βρεθεί έστω και μία συνώνυμη. Το αποκλείσαμε γρήγορα, επειδή συμπεράναμε ότι για να μην υπάρχουν, πάει να πει ότι δεν χρειάζεται. Είναι μοναδικές. Τι όμως δηλώνουν οι α-συνώνυμες λέξεις και τις θεωρήσαμε μοναδικές; Τι θέλουν να μας πουν; Τι μας δείχνουν; Ποιος είναι ο σκοπός τους; Και στη τελική πόσες είναι; Σε μία γλώσσα, σα την Ελληνική, που είναι τόσο πλούσια σε λεξιλόγιο, είναι άραγε αυτές οι α-συνώνυμες που κάνουν την διαφορά σε μία πρόταση; Και να τις χρησιμοποιούμε όταν θέλουμε να πούμε κάτι σημαντικό ή κατά κόρον, ώστε να στολίζουν τα λεγόμενα μας -όσο και κοινότυπες να είναι- με την μοναδικότητά τους;

Ακόμα δε τελειώσαμε την λίστα, αναρωτηθήκαμε όμως πόσοι ακόμα, σαν εμάς, ασχολούνται με τέτοιου είδους θέματα. Πάντως η απόφασή μας ήταν να στηρίζουμε τις α-συνώνυμες λέξεις.

Μα, είτε συνώνυμες, είτε α-συνώνυμες, η γλώσσα μας είναι τόσο υπέροχη για να εκφραστείς, που όποια λέξη και να χρησιμοποιήσεις, εκδηλώνεις τα πιο ανώτερα συναισθήματά σου, με μεγάλη επιτυχία. Γι’ αυτό και δύσκολο να μεταφραστούμε σε άλλη γλώσσα.

~Αναστασία Τσομπανοπούλου~

Η Μουσική στον Μεσαίωνα

200px-Landini

Δεν είναι ακριβής ο προσδιορισμός των χρονικών της ορίων, αλλά το σίγουρο είναι ότι τελειώνει στην αρχή της Αναγέννησης.

Πρώιμη Εποχή:

Στην πρώιμη εποχή της η λειτουργική μουσική της Ρωμαιοκαθολικής εκκλησίας, ονομάστηκε Γρηγοριανό Μέλος, που πήρε το όνομα της από τον Γρηγόριο τον Α’, ο οποίος υπήρξε επίσκοπος Ρώμης και είχε μελετήσει την Ελληνική μουσική όταν βρισκόταν στην Κωνσταντινούπολη. Κωδικοποίησε τους ύμνους της Λειτουργίας, σύμφωνα με το εορτολόγιο της Ρωμαϊκής Καθολικής Εκκλησίας και όρισε αυτούς που θα έπρεπε να ψάλλονται σε όλες τις εκκλησίες, καταρτίζοντας έτσι το τυπικό που καθόριζε το ύφος της εκκλησιαστικής μουσικής. Από το όνομα του, το σύνολο των ύμνων που θεωρήθηκαν κατάλληλοι για τη λειτουργική μουσική της Δυτικής Εκκλησίας ονομάστηκε Γρηγοριανό Μέλος και την εξάπλωση του ανέλαβαν οι Βενεδικτίνοι μοναχοί. Του Γρηγοριανού Μέλους είχε προηγηθεί το Αμβροσιανό Μέλος, όπου ο Αμβρόσιος, πάπας του Μιλάνου, προσπαθούσε να βάλει τάξη στην αναρχία των ύμνων που χρησιμοποιούσε η Δυτική Εκκλησία, καθόρισε τη χρήση τεσσάρων τρόπων (κλιμάκων) καθώς και τους ύμνους που θα έπρεπε να ψάλλονται. Στο τέλος του 6ου αιώνα ο Πάπας Γρηγόριος αναθεώρησε και πάλι το σύνολο των μελωδιών που χρησιμοποιούσε η Καθολική Εκκλησία και καθόρισε ποιες ακριβώς μελωδίες θα ψάλλονται και σε ποιο σημείο της λειτουργίας.

Η μουσική του Γρηγοριανού Μέλους είναι μονοφωνική, χωρίς κανονικό μέτρο, αλλά ακολουθεί το ρυθμό των λέξεων, οι οποίες πολύ συχνά είναι από τη Βίβλο και ιδίως από τους Ψαλμούς. Το Γρηγοριανό Μέλος τραγουδιέται από χορωδία και από σολίστες, με εναλλαγή σολίστ και χορωδίας ή και με εναλλαγή ημιχορίων.

Στη Μονοφωνία, κυριαρχεί βασικά μία μελωδική γραμμή (Μία μελωδία = Μια φωνή = Μονοφωνία). Στη μονοφωνία η ίδια ακριβώς μελωδία τραγουδιέται από έναν ή περισσότερους εκτελεστές ταυτόχρονα.

Όλη αυτή η περίοδος της Μονοφωνίας, συνοδεύεται από τον πόλεμο της Εκκλησίας ενάντια στα μουσικά όργανα τα οποία οι ιερείς θεωρούν απαράδεκτα για την υμνωδία, ενώ η απλή ανθρώπινη φωνή θεωρείται ως η πιο κατάλληλη. Τον 9ο αιώνα όμως, καταφέρνει να εισαχθεί το Εκκλησιαστικό όργανο στους ναούς των Ρωμαιοκαθολικών.

Η εξοικείωση του ανθρώπου με το άκουσμα πάνω από έναν ήχων ταυτόχρονα από μουσικά όργανα όπως ο Δίαυλος, ο Άσκαυλος κ.ά., θα τον οδηγούσε στην εξερεύνηση των συνηχητικών δυνατοτήτων με χρήση της ανθρώπινης φωνής. Η γέννηση της πολυφωνίας δεν ορίζεται ακριβώς, καθώς δύο ή τρεις αιώνες πριν, στοιχεία πολυφωνίας εμφανίζονταν σε χορωδιακά έργα είτε από άγνοια είτε από την ανάγκη κάποιας εκλέπτυνσης της ταυτοφωνίας.

Κατά το τέλος του 9ου αιώνα, βρίσκουμε την πρώτη πολυφωνία στη μορφή του Όργκανουμ (organum)του οποίου εφευρέτης υπήρξε ο Λεονέν και σπουδαίος συνεχιστής του με τον οποίο το Όργκανουμ βρέθηκε στην ακμή του, ο Περοτέν. Σ’αυτό μια μελωδία συνοδεύει το λειτουργικό μέλος (δηλ. μια μελωδία του Γρηγοριανού Μέλους) νότα προς νότα στην υποκείμενη φωνή, κωδικοποιημένη για πρώτη φορά μέσα στο έργο Musica Enchiriadis (Ανωνύμου), που αποδιδόταν λανθασμένα μέχρι πρόσφατα στον Μοναχό Χούκμπαλντ του Αγίου Αμάνδου στο Τουρναί του Βελγίου. Στα 1030 μ.Χ., ο Ιταλός Γκουίντο ντ’ Αρέτσο (990-1050 μ.Χ.) δίνει τα ονόματα στους φθόγγους της κλίμακας παίρνοντας τις αρχικές συλλαβές των πρώτων ημιστιχίων του ύμνου Ut queant laxis resonare Fibris: Ut queant laxis/Resonare Fibris/Mira gestorum/Famuli tuorum/Solve polluti/Labii reatum/Sancta Joannes.

Μετά το όργκανουμ, η εξέλιξη στην πολυφωνία έρχεται με το Ντισκάντους, που είναι ένα όργκανουμ που στολίζει όμως το λειτουργικό μέλος στην επάνω φωνή πιο «έξυπνα» από το απλό όργκανουμ και με αντίθετη κίνηση. Ακολουθεί το Μοτέτο όπου επάνω από το λειτουργικό μέλος προστίθενται δύο ή τρεις φωνές που ξετυλίγονται ακολουθώντας η κάθε μία διαφορετικό κείμενο με διαφορετική υπόθεση. Το Κοντούκτους είναι κάτι ανάλογο με το Μοτέτο, μόνο που δεν υπάρχει η υποχρέωση για την ύπαρξη μιας λειτουργικής μελωδίας. Στην Αγγλία παρουσιάζεται το Γκύμελ που είναι τραγούδι για δύο φωνές που κινούνται σε αποστάσεις τρίτης. Το Ψεύτικο Βάσιμο προήλθε από το Γκύμελ και ήταν έργο για 3 φωνές.

Μέση Περίοδος:

Σχολή της Παναγίας των Παρισίων:

Σ’ αυτήν ανήκει η δημιουργία ενός συστήματος κανόνων επάνω στις υπάρχουσες μορφές πολυφωνίας, καθώς και ένα σύνολο από νέες κατακτήσεις. Κύριοι αντιπρόσωποι είναι ο Λεονέν, οργανίστας στην Παναγία των Παρισίων μέχρι τα τέλη του 12ου αιώνα ο οποίος ξεφεύγει από τα δεσμά του Γρηγοριανού μέλους, εφαρμόζει την αντίθετη κίνηση των φωνών και μετατρέπει το όργκανουμ σε έργο τέχνης και ο Περοτέν ο Μέγας που ήταν μαθητής του πρώτου. Ο Περοτέν, εισάγει τη μίμηση, το χρωματικό ύφος, προσπάθησε να τελειοποιήσει τη σημειογραφία καθορίζοντας και τη διάρκεια των φθόγγων που χρησιμοποιούσε.

Τροβαδούροι και Τρουβέροι:

Οι τροβαδούροι ήταν ευγενείς και μορφωμένοι, κυρίως ιππότες, τραγουδιστές, λυρικοί ποιητές και μουσικοί, που έζησαν γύρω στον 11ο αιώνα στη Μεσημβρινή Γαλλία, νότια του Λίγηρα ποταμού και ιδιαίτερα στην Προβηγκία. Η ονομασία τους προήλθε από το ρήμα trouvar-trobar, δηλαδή βρίσκω, εφευρίσκω, επινοώ μια καινούρια μουσική. Τρουβέροι λέγονται οι αντίστοιχοι Γάλλοι μουσικοί που έζησαν όμως στη Βόρεια Γαλλία. Τα τραγούδια των τροβαδούρων ήταν κατά κύριο λόγο λυρικά, και κινήθηκαν κυρίως γύρω από τις θεματικές της προσωπικής περιπέτειας, του «ευγενούς έρωτα», της εξιδανίκευσης των σχέσεων. Αλλά και αυτός ο έρωτας παίρνει συχνά διάφορες μορφές μέσα στην κλειστού νοήματος γραφή που ήταν μια από τις κατευθύνσεις της ποίησης των τροβαδούρων. Τα αντίστοιχα των τρουβέρων διακρίνονταν για τον επικό χαρακτήρα τους, εξιστορώντας συχνά τις πολεμικές εκστρατείες της εποχής. Η διάκριση αυτή οφειλόταν σε μεγάλο βαθμό στο γεγονός πως οι τροβαδούροι ζούσαν στη Νότια Γαλλία, η οποία ήταν λιγότερο εκτεθειμένη σε επιδρομές και χαρακτηριζόταν εν γένει από ένα περισσότερο εκλεπτυσμένο πολιτισμό. Τόσο οι τροβαδούροι όσο και οι τρουβέροι αποτελούν απογόνους των αρχαίων ραψωδών ή των μεταγενέστερων τους βάρδων.

Ύστερη μεσαιωνική μουσική:

Ars Nova (Νέα Τέχνη):

Η αισθητική περίοδος της Ars Nova, κατά την ύστερη μεσαιωνική εποχή, αποτέλεσε το επόμενο βήμα στην καθιέρωση των νέων μουσικών κατακτήσεων που είχαν ξεκινήσει με την Αρχαία Τέχνη. Η μουσική παρουσιάζεται πιο απελευθερωμένη και επηρεασμένη από τη λαϊκή μουσική και το λειτουργικό μέλος. Οι μουσικές μορφές, αν και πολλές από αυτές είναι παλαιότερες, παρουσιάζονται ανανεωμένες.

Ιταλική Τέχνη:

Η Ιταλία ήταν η χώρα που αφομοίωσε τα στοιχεία της Νέας Τέχνης και με πρωτεργάτη τον τυφλό οργανίστα Φραντζέσκο Λαντίνι έδωσε νέες φόρμες, αντίστοιχες με τις γαλλικές, εμπλουτισμένες όμως με την ιταλική έμπνευση και ιδιοσυγκρασία.

Γαλλοφλαμανδική Σχολή:

Η ήττα στο Αζενκούρ και κατά συνέπεια η κατάκτηση της Γαλλίας από τους Άγγλους επηρέασε την εξέλιξη της πολυφωνικής μουσικής. Οι Άγγλοι φέρνουν στο Παρίσι δικούς τους μουσικούς ενώ οι Γάλλοι καταφεύγουν κυρίως στη Φλάνδρα (περιοχή που κάλυπτε το νότιο τμήμα της σημερινής Ολλανδίας, το βόρειο τμήμα του Βελγίου και το βορειανατολικό τμήμα της σημερινής Γαλλίας). Το κέντρο των μουσικών σπουδών είναι τώρα στις Μουσικές Εκκλησιαστικές Σχολές, οι σημαντικότερες από τις οποίες είναι στη Γαλλία, Αυστρία και Γερμανία, στις Αυλές των βασιλέων και ευγενών της Φλάνδρας και στη Σχολή του παπικού παρεκκλησίου της Ρώμης.

Σημαντικοί συνθέτες αυτής της εποχής ήταν οι: Τζων Ντάνστεϊμπλ, Γκυγιώμ Ντυφαί, Ζυλ Μπενσουά, Γιοχάνες Όκεγχεμ, Γιάκομπ Όμπρεχτ, Ζοσκέν ντε Πρε.

Τα μουσικά όργανα όλο αυτό το διάστημα παίζουν το ρόλο του απλού συνοδού, αφού όλοι οι συνθέτες γράφουν φωνητική μουσική.

R.I.P Bobbi Kristina Brown

GTY_bobbi_kristina_brown_4_jt_150131_4x3_992

Ξύπνησα σήμερα το πρωί και η πρώτη είδηση που διάβασα, ήταν για τον θάνατο της κόρης της Whitney Houston, Bobbi Kristina Brown. Το «κρίμα» και το «δυστυχώς» που πέθανε, δεν είναι στο θέμα των ναρκωτικών (που δε τα συμπαθώ κιόλας), αλλά στο ότι 22 χρονών παιδί δεν είχε θέληση για ζωή, στο ότι ένας άχρηστος πατέρας και μία άβουλη μάνα, δε προστάτεψαν την ψυχή της.-

Με ενοχλούν τέτοιου είδους θάνατοι. Με θυμώνουν!.-

Όλοι οι γονείς κάνουν λάθη, κανείς δεν έρχεται με manual, παρόλο που σαν παιδιά βιώνουν καταστάσεις που τους στιγμάτισαν. Το λάθος τους όμως είναι που δε λύνουν τα βιώματά τους, πριν κάνουν οι ίδιοι τους παιδιά, ώστε να προστατέψουν την ψυχή που δημιουργούν. Αυτό σαν γεγονός με ξεπερνάει και με πειράζει που θεωρούν όλοι, ότι είναι άξιοι για να γίνουν γονείς. Χρόνια λέω ότι πρέπει υπάρχει μία υποχρεωτική διαδικασία, με ψυχολογικά τεστ, που να περνάει όποιος θέλει να κάνει παιδιά. Ίσως γι’ αυτό και δεν έκανα παιδί, σκεπτόμενη μήπως δεν σταθώ άξια προστάτιδα και υποστηρικτής της ψυχής που θα έφερνα στο κόσμο. Και δεν είναι αυτό εγωιστικό. Εγωιστικό είναι να κάνεις παιδί, ενώ πρώτα δεν έχεις λύσει τα θέματα της δικής σου ψυχής.

Δεν έχεις δικαίωμα. Δεν έχεις δικαίωμα να καταστρέφεις και να οδηγείς στον θάνατο ένα παιδί, με κανέναν τρόπο, για κανέναν λόγο.

Είναι αναμενόμενο όταν μία παιδική ψυχή δε προστατεύεται, να αναζητήσει αυτήν την προστασία σε οποιαδήποτε πλάνη. Σε έναν φανταστικό “φίλο” που θα του δώσει την εξουσιοδότηση να τον προστατέψει από εσένα και την ίδια στιγμή να νιώσει ελεύθερο να σε μιμηθεί. Αμύνεται με αυτόν τον τρόπο, επειδή δεν ξέρει άλλον τρόπο. Και εσύ, αντί να νιώσεις τρόμο, το αφήνεις και διαιωνίζεται. Είναι άσχημο όταν ένα παιδί φωνάζει για ζωή και εσύ χώνεσαι περισσότερο στον απύθμενο μικρόκοσμό σου και το καταδικάζεις μαζί με εσένα. Είναι άδικο.

Είναι τραγικό το χαμόγελο αυτού του παιδιού να ουρλιάζει για το κενό και τον πόνο που έχει στη ψυχή του. Είναι ανεπίτρεπτο να πεθαίνει κάθε μέρα πριν τον τελικό θάνατο, επειδή εσύ είσαι λίγος και ανίκανος.

~Αναστασία Τσομπανοπούλου~

Ιωάννα Κατσιμάκη – Βασίλης Σαββίδης : Όταν τα Βήματα του Χορού Δημιουργούν Ποίηση..

13776_1381470892175756_194279018978944776_n

Σήμερα έχω την τιμή και την χαρά να φιλοξενώ ένα χορευτικό ζευγάρι, που από το πρώτο τους βήμα σε παρασύρουν στη μαγεία τους και το πάθος τους χαράζει ανεξίτηλα σημάδια σε χορευτικά μονοπάτια.

Ας γνωρίσουμε λοιπόν την Ιωάννα Κατσιμάκη και τον Βασίλη Σαββίδη..

11793429_1462431430746368_1052812967_n

Γέννημα θρέμμα Θεσσαλονίκης η Ιωάννα Κατσιμάκη, έδειξε από πολύ μικρή ηλικία την αγάπη της στα αθλήματα και τις τέχνες! Ένα παιδί που ασχολήθηκε με πολλά αθλήματα , παρακολούθησε μαθήματα μουσικής και θεάτρου, όμως την κέρδισε ο χορός. Τα πρώτα της βήματα στον χορό τα έκανε στην ηλικία των επτά, παρακινημένη από την μητέρα της η οποία χόρευε Λάτιν και Ευρωπαϊκούς χορούς. Ένα χρόνο αργότερα ήρθε η πρώτη της συμμετοχή σε διαγωνισμό χορού στην Αθήνα και συγκεκριμένα στο Πανελλήνιο πρωτάθλημα Λάτιν και Ευρωπαϊκών χορών. Στην συλλογή της έχει πολλά χρυσά, ασημένια και αργυρά μετάλλια τα οποία κατέκτησε στην παιδική και εφηβική της ηλικία. Όπως λέει και η ίδια μετά την ενηλικίωση της, η κατηγορία που διαγωνίζεται είναι η πλέον δυσκολότερη και ένα μετάλλιο φαντάζει απλά ο μεγαλύτερος στόχος της, καθώς ανταγωνίζεται χορευτές από όλο τον κόσμο!

Αθλήτρια χορού όμως και δασκάλα και προπονήτρια άλλων χορευτών, έπειτα από κατάκτηση δύο πτυχίων στους Λάτιν και Ευρωπαϊκούς χορούς. Έχει εργαστεί σε αρκετές σχολές χορού, σε συλλόγους και στον Δήμο. Δεν έχουν λείψει και οι τηλεοπτικές της εμφανίσεις σε τοπικά κανάλια όπως στην εκπομπή της Χριστίνας Κανατάκη «Πάρτε Θέση» στο TV100, στην εκπομπή «Μέσα σε όλα» με τις  Στελίνα Μαργαριτίδου-Φένια Κλιάτση στο Βεργίνα tv και στην εκπομπή της Ιωάννας Λίλη «Όλα καλά» στη Μακεδονία tv. Έχει πάρει μέρος σε διαφημιστικό spot ρολογιών της εταιρίας Nautica, έχει διαφημίσει μαγιό της εταιρίας «Sugar and Salt» και ετοιμάζει πολλά άλλα.

644407_1384392178547401_8282904206571152606_n

Ο Βασίλης Σαββίδης μεγάλωσε μέσα στις τέχνες όντας εδώ και χρόνια μέλος σε χορωδίες και κάνοντας μαθήματα χορού από πολύ μικρή ηλικία. Έχει πτυχίο στους Λάτιν κι Ευρωπαϊκούς χορούς, όπως επίσης και στους Ελληνικούς Λαϊκούς. Έχει πάρει μέρος σε σόου μοντέρνου χορού, Αργεντίνικου Τάνγκο, Break Dance και παραδοσιακών χορών. Επίσης έχει συμμετάσχει σε χοροθέατρα και σε πολλές άλλες χορευτικές παραστάσεις ως χορογράφος και χορευτής.

1622675_789282551161514_4652594294683058452_n

Είναι χορευτικό ζευγάρι από τον Οκτώβριο του 2014 και μαζί έχουν εμφανιστεί σε παραστάσεις στα Θέατρα Εγνατία και Κολοσσαίον στη Θεσσαλονίκη, στη Μουσική Σκηνή “Bourlesque” για όλο το χειμώνα, στους Εθνικούς Διαγωνισμούς “Salonika Open”, “Greek Open” και οι Διεθνείς Διαγωνισμοί είναι ο επόμενος τους στόχος.

11791819_1466495717003713_1687878604_n 11219648_1145182602164552_3143457226649165782_n 11064777_1384392225214063_8790240090429814496_n 10481679_1384392228547396_4064795386579200687_n 21751_1405303553125823_1174857268243499809_n 11787393_1466495473670404_821305549_n 11793208_1462433527412825_521001261_n

Απολαύστε τους..

Και μπορείτε να συνεχίσετε να μαγεύεστε από το συναίσθημα που χαρίζουν, στο κανάλι τους στο YouTube:

https://www.youtube.com/channel/UCyw9aXUJWFgFnYjen0BUaJg

Προσωπικά τους εύχομαι ολόψυχα να πραγματοποιήσουν κάθε όνειρό τους..!!

~Αναστασία Τσομπανοπούλου~

Μυστικό φως του φεγγαριού

Μυστικό φως του φεγγαριού
Στα σύνορα του κόσμου ταξίδεψέ με
Και μέσα απ’ το παράθυρό της
Να γλιστρήσω, οδήγησέ με.

Γλυκός αέρας να γίνω
Να αγκαλιάσω τη μορφή της
Και λίγο πριν φύγεις
Σα πρωινή αύρα
Ως στάλα στο πρόσωπο της, να την αγγίξω.

Το χαμόγελο της να δω
Πώς ξυπνάει, πάλι να ζήσω
Και έπειτα του ήλιου μήνυσε
Από εκεί να μη με κλέψει
Με τα χέρια της απαλά, για να με χαϊδέψει.

~Αναστασία Τσομπανοπούλου~

Μεσαίωνας και Δύση : Ρομανική και Γοτθική Τέχνη

Και ενώ αφήνουμε πίσω μας την ανατολή και το Βυζάντιο, η δύση ψάχνει να βρει τον εαυτό της μετά τη διάλυση του δυτικού τμήματος της Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας από τις συνεχείς εισβολές Γότθων και Γερμανών και την απουσία σταθερού σημείου πολιτικής και πολιτισμικής αναφοράς. Στην ταραγμένη αυτή περίοδο και μέχρι την άνοδο του Καρλομάγνου στο θρόνο της Αγίας Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας του γερμανικού έθνους, που σηματοδοτούσε μια προσπάθεια αναβίωσης του μεγαλείου της παλιάς ρωμαϊκής αυτοκρατορίας, λίγοι πυρήνες τέχνης κάνουν την εμφάνισή τους στο δυτικό ευρωπαϊκό χώρο, παράγοντας αντικείμενα τέχνης χωρίς «οικουμενικότητα» με την έννοια ότι ανταποκρίνονται στο γούστο και στις αισθητικές αξίες μεμονωμένων ομάδων και περιοχών.

Τέτοιο παράδειγμα αποτελεί η τέχνη των Κελτών στη Μεγάλη Βρετανία από τον 5ο μέχρι τον 8ο αιώνα, αλλά και η λεγόμενη «Μεροβίγγεια τέχνη», που άνθησε στην περιοχή της σημερινής Γαλλίας, Γερμανίας και Βελγίου από τον 5ο μέχρι τον 8ο αιώνα. Με την άνοδο του Καρλομάγνου, λαμβάνει χώρα στον τομέα των τεχνών και του πολιτισμούμια άνθηση, που διαρκεί από τα τέλη του 8ου ως και το τέλος του 9ου αιώνα. Την περίοδο αυτή παρατηρείται αυξημένο ενδιαφέρον για λογοτεχνική, καλλιτεχνική, αρχιτεκτονική και γενικότερα πνευματική παραγωγή με πρότυπα που αντλούνται και μιμούνται την αντίστοιχη παραγωγή του 4ου και 5ου αιώνα της χριστιανικής βυζαντινής αυτοκρατορίας. Σημαντικός αριθμός αρχιτεκτονημάτων εικονογραφημένων χειρόγραφων, έργων μεταλλοτεχνίας και μικροτεχνίας, αλλά και τοιχογραφικών και ψηφιδωτών διακοσμήσεων έχουν επιβιώσει στην εποχή μας, αποτελώντας μάρτυρες αυτής της καρολίνειας αναγέννησης. Στο ίδιο πνεύμα μιας αναγεννησιακού τύπου μίμησης αρχαιότερων προτύπων κινείται η τέχνη ανάμεσα στο 950 και 1050, περίοδο κατά την οποία την αυτοκρατορία του Καρλομάγνου διαδέχεται ως κυρίαρχο ευρωπαϊκό πολιτικό μόρφωμα η αυτοκρατορία υπό τη δυναστεία των Οθώνων στη Γερμανία.

Σημαντικότερες όμως εξελίξεις έμελλε να ακολουθήσουν στην ευρωπαϊκή τέχνη από τον 11ο και μέχρι τα τέλη του 14ου αιώνα. Η εμφάνιση του ρομανικού ρυθμού με τη νηφάλια δύναμή του και ακολούθως η κυριαρχία του γοτθικού στιλ με τις αριστοκρατικές, λεπτές και εκφραστικές του φόρμες επρόκειτο να αφήσουν τα ίχνη τους ανεξίτηλα στην ιστορική εξέλιξη του καλλιτεχνικού φαινομένου.

Κέλτικη Tέχνη

Κέλτικη Tέχνη

Κελτικό κράνος στο μουσείο του Λονδίνου

Κελτικό κράνος στο μουσείο του Λονδίνου

Μεροβίγγεια Tέχνη

Μεροβίγγεια Tέχνη

Μεροβίγγεια χειρόγραφα

Μεροβίγγεια χειρόγραφα

Ρομανική Τέχνη:

Εμφανίστηκε ως μια κίνηση προς αναβίωση μνημειακών μορφών, ιδιαίτερα στη γλυπτική και τη ζωγραφική. Ιδιαίτερη φροντίδα δόθηκε για τη διακόσμηση επιστυλίων, κιονόκρανων και άλλων αρχιτεκτονικών κατασκευών, ακρίβεια σχεδίου και περιορισμένες χρωματικές αποχρώσεις. Οι τέχνες αυτές αναπτύχθηκαν σε συνάρτηση με την αρχιτεκτονική, που χαρακτηρίστηκε από συμπαγείς κατασκευές, όπως πύργους, χοντρούς τοίχους, μεγαλειώδεις παραστάδες, τυφλά αψιδώματα, θόλους, σαφήνεια σχεδίου, συμμετρικότητα, κανονικότητα και απλότητα. Ο ρομανικός ναός ξεκάθαρα ήταν προορισμένος να δίνει την εντύπωση ενός κάστρου, που είναι ορατό από παντού και επιβάλλει στους πιστούς τη δύναμή του. Παράλληλα, έμφαση δόθηκε στην ανάδειξη του ρεαλισμού, που βασίστηκε σε μια απευθείας και αυθόρμητη παρατήρηση λεπτομερειών και παραστάσεων από την καθημερινή ζωή με γνώμονα το συναίσθημα και τη φαντασία. Ωστόσο, η κυριαρχία της καθολικής εκκλησίας επέβαλλε καθετί που δημιουργείται να είναι σαφές, ώστε να μεταδίδει επακριβώς το νόημα και το συμβολισμό του, σύμφωνα με τα διδάγματά της. Παρά τη σημασία της και τα εντυπωσιακά έργα της, η ρομανική τέχνη δεν είναι παρά μια περίοδος πειραματισμού, προκειμένου καλλιτέχνες και κοινωνίες να κατασταλάξουν στο πολιτισμικό και πνευματικό τους προσανατολισμό.

Η βασιλική του Αγίου Μιχαήλ Κολυμπήθρα του Ράινερ Βαν Χού

Γοτθική Τέχνη:

Το ίδιο σε γενικές γραμμές ισχύει και για τη γοτθική τέχνη, που ονομάστηκε έτσι στην αρχή της Αναγέννησης από λόγιους που θεωρούσαν την καλλιτεχνική παραγωγή των προηγούμενων αιώνων βαρβαρική ως προϊόν γοτθικών και βάρβαρων φύλων. Και αυτό γιατί μέχρι την περίοδο της Αναγέννησης, ήταν εμφανείς οι διαρκείς αναζητήσεις και αμφιταλαντεύσεις του δυτικού κόσμου να αναζητήσει και να κατακτήσει το κλασικό, το συνδετικό κρίκο δηλαδή με το μεγαλείο της αρχαιότητας. Σε κάθε περίπτωση, πλούσια είναι τα καλλιτεχνικά επιτεύγματα της περιόδου με κύρια πεδία την αρχιτεκτονική, τη γλυπτική και τη ζωγραφική.

Η γοτθική αρχιτεκτονική εμφανίστηκε το 12ο αι. κυρίως στην περιοχή της Γαλλίας και από εκεί επεκτάθηκε στη βόρεια Ευρώπη ως έκφραση του αστικού κέντρου που ευδοκιμεί πολιτιστικά και πνευματικά γύρω από ένα ναό, τον καθεδρικό, που ανάγεται έτσι στο σύμβολο της χριστιανικής πίστης αλλά και περηφάνιας της πόλης. Για το λόγο αυτό, στον επιβλητικό και περίοπτο γοτθικό ναό κυριαρχούν τα κάθετα στοιχεία, που αναδεικνύουν τη διάσταση του ύψους υποχρεώνοντας τον πιστό να σηκώσει με δέος και δισταγμό το βλέμμα του, είτε βρίσκεται στο εσωτερικό είτε στο εξωτερικό του ναού. Ο ναός αποκτά λεπτούς τοίχους και κίονες, οξυκόρυφες αψίδες, ιπτάμενες αντηρίδες, πανύψηλα κωδωνοστάσια. Τα παράθυρά του γίνονται μεγάλα σε μέγεθος και διακοσμούνται με πολύχρωμα γυαλιά, ώστε υπό την επίδραση του ηλιακού φωτός να δημιουργείται στο εσωτερικό ένα παιχνίδισμα λάμψεων και αντανακλάσεων. Γίνεται λοιπόν ένας ναός αέρινος και υπερβατικός, που υποχρεώνει τον πιστό να αντικρίσει σε αυτόν τον εξωπραγματικό και υπερκόσμιο Θεό, που αναπόφευκτα του προκαλεί συστολή και φόβο. Η αίσθηση αυτή ενισχύεται από τις περίτεχνες ανάγλυφες διακοσμήσεις, ιδιαίτερα στις προσόψεις, που επιτείνουν την εντύπωση του υπερφυσικού κόσμου, που αν και υφίσταται, δεν είναι κοντά στον άνθρωπο, δεν είναι απτός.

Στη ζωγραφική, η γοτθική τέχνη εκφράζεται κυρίως μετά τα μέσα του 13ου αι. μέσω τοιχογραφιών και πινάκων, ακολουθώντας πρότυπα της ίδιας περιόδου από το βυζαντινό κόσμο.

H Παναγία των Παρισίων.

H Παναγία των Παρισίων.

H Παναγία των Παρισίων

H Παναγία των Παρισίων

Simone Martini "Madonna"

Simone Martini «Madonna»

Giovanni Cimabue "Saint Francis"

Giovanni Cimabue «Saint Francis»

Duccio di Buoninsegna "Madonna"

Duccio di Buoninsegna «Madonna»

Γοτθικό ψηφιδωτό

Γοτθικό ψηφιδωτό

Γλυπτό Γοτθικής Τέχνης

Γλυπτό Γοτθικής Τέχνης

Ιούλιος

Εύχομαι σε Όλους..Έναν Εύγευστο, Ζουμερό και Χρωματιστό Από Όλες τις Απόψεις..Ιούλιο..!!

Να μείνει

Η ώρα μια την νύχτα θάτανε,
ή μιάμισυ.

Σε μια γωνιά του καπηλειού·
πίσω απ’ το ξύλινο το χώρισμα.
Εκτός ημών των δυο το μαγαζί όλως διόλου άδειο.
Μια λάμπα πετρελαίου μόλις το φώτιζε.
Κοιμούντανε, στην πόρτα, ο αγρυπνισμένος υπηρέτης.

Δεν θα μας έβλεπε κανείς. Μα κιόλας
είχαμεν εξαφθεί τόσο πολύ,
που γίναμε ακατάλληλοι για προφυλάξεις.

Τα ενδύματα μισοανοίχθηκαν — πολλά δεν ήσαν
γιατί επύρωνε θείος Ιούλιος μήνας.

Σάρκας απόλαυσις ανάμεσα
στα μισοανοιγμένα ενδύματα·
γρήγορο σάρκας γύμνωμα — που το ίνδαλμά του
είκοσι έξι χρόνους διάβηκε· και τώρα ήλθε
να μείνει μες στην ποίησιν αυτή.

Κ.Π Καβάφης


Ψελλιστί παίρνεται ο υπνάκος μέσα σ’ ένα στεντόρειο μεσημέρι,
γεμάτο τζιτζίκια που μαίνονται.

Ιούλιος

Α, νάρθει η ώρα που θα δαγκώνεις το περγαμόντο
και που ύστερα θα πίνεις πίνεις δροσερό νερό, καφέδες
και σιγάρο ατελεύτητο σαν την Ελλάδα.

Ο. Ελύτης